Да 2020 года жыццё ў Кірыла Казея ішло ладна: бізнес, стабільны заробак, сям’я і двое дзяцей, з якімі ён стараўся бавіць як мага больш часу. Пасля ўдзелу ў пратэстах ён апынуўся за кратамі і правёў там пяць з паловай гадоў. 19 сакавіка 2026 года Кірыла прымусова вывезлі ў Літву разам з групай зняволеных. Цяпер усё даводзіцца пачынаць нанова. Шэлтар Дабрачыннага фонду «Краіна для Жыцця» стаў для яго месцам, дзе можна спакойна адаптавацца да новага жыцця і шукаць свой шлях далей. Кірыл расказаў, што дапамагае яму рухацца наперад і чаму так важна даваць чалавеку час.
— Да 2020 года я асабліва не цікавіўся палітыкай, хоць, вядома, разумеў, хто кіруе краінай, і думаў, што так будзе працягвацца яшчэ вельмі доўга. У мяне было добрае жыццё: уласная фірма, стабільны заробак. Я займаўся продажам камп’ютарнай тэхнікі і ў цэлым быў задаволены тым, як усё складвалася.
Але ў 2020 годзе палітычныя падзеі закранулі і мяне. Пасля ўдзелу ў розных мерапрыемствах у Беларусі мяне арыштавалі. Я страціў усё, што меў, і правёў у зняволенні пяць з паловай гадоў.
19 сакавіка 2026 года мяне вывезлі ў Літву разам з іншымі беларусамі. Так пачаўся новы этап жыцця. Даводзіцца пачынаць усё з нуля.
— Пасля прыезду ў Літву мне дапамаглі з жыллём: аплацілі пражыванне ў апартаментах на чатыры месяцы. Гэта была вялікая падтрымка. За гэты час я атрымаў дакументы, паспеў з’ездзіць у Польшчу і Латвію, пабачыцца з сябрамі.
Але я разумеў, што пакуль не магу забяспечваць сябе самастойна: працы не было, даходу таксама. Таму загадзя дамовіўся, што пасля вяртання ў Літву змагу пасяліцца ў шэлтары фонду «Краіна для Жыцця». Мне далі такую магчымасць, і так я тут апынуўся.
— Нейкай асаблівай руціны ці абавязковых традыцый у нас няма. Усё залежыць ад саміх людзей. Я даволі камунікабельны, таму мне лёгка знаходзіць агульную мову з іншымі. Не ўсе аднолькава адкрытыя: камусьці больш падабаецца трымацца асобна. Але ў цэлым мы добра ладзім.
Каб жыць разам, дастаткова звычайных чалавечых правілаў: прыбіраць за сабой, сачыць за парадкам і не перашкаджаць іншым. Тут няма жорсткага раскладу, які рэгламентуе кожны крок. Для мяне гэта вялікі плюс.
У падобных месцах у іншых краінах бывае абавязковае дзяжурства па ўборцы. У мяне такія парадкі выклікаюць непрыемныя асацыяцыі з калоніяй. А ў шэлтары людзі могуць самі арганізоўваць сваё жыццё і наноў вучыцца прымаць рашэнні. Асабліва гэта важна для тых, хто доўга прабыў у зняволенні. Тут адчуваеш, што ты сапраўды на волі.
Спатрэбіўся час, каб прызвычаіцца да новага жыцця, але паступова я ўцягнуўся і насамрэч палюбіў шэлтар.
— Эмацыйна і маральна я ўжо даволі добра аднавіўся. Цяпер галоўная задача — стаць фінансава незалежным, знайсці працу і магчымасць самастойна аплачваць жыллё, ежу і іншыя патрэбы.
Гэта няпроста. Да зняволення я займаўся продажамі, але без ведання літоўскай мовы знайсці працу ў гэтай сферы складана. Да таго ж за пяць з паловай гадоў шмат што змянілася. Таму цяпер я шукаю, у якім кірунку магу развівацца і як наладзіць стабільны даход.
Шэлтар дае мне час і ўпэўненасць. Калі ведаеш, што ў цябе ёсць жыллё і не трэба тэрмінова шукаць грошы на арэнду, можаш спакойна ацаніць свае магчымасці, паспрабаваць розныя варыянты і не хапацца за першую-лепшую працу толькі таму, што трэба неяк выжыць.
Гэта магчымасць рухацца паступова, не прымаць рашэнні ў паніцы і не рабіць крокаў, якія могуць аказацца няправільнымі для цябе.
— Я вельмі ўдзячны ўсім, хто дапамагае арэндаваць і ўтрымліваць шэлтар. Гэта сапраўды вялікая справа. Для мяне людзі, якія клапоцяцца пра тое, каб беларусам было дзе жыць пасля вымушанага выезду, — людзі з вялікай літары.
Я ведаю, што такое мець уласны бізнес, падтрымліваць іншых, рабіць ахвяраванні. Але цяпер асабліва добра разумею, наколькі важна не толькі дапамагчы чалавеку, але і даць яму час. Не падганяць, не патрабаваць неадкладных вынікаў, а дазволіць паспрабаваць, памыліцца, зрабіць некалькі крокаў назад і працягнуць рухацца наперад.
У людзей вельмі розны тэмп адаптацыі. Хтосьці хутка знаходзіць працу, новае кола знаёмстваў і сваё месца ў іншай краіне. Камусьці патрэбна значна больш часу.
Таму важна бачыць розніцу паміж сітуацыяй, калі чалавек ужо можа рухацца далей, але не робіць гэтага, і сітуацыяй, калі ён сапраўды стараецца, шукае магчымасці, але пакуль не знаходзіць свайго шляху. Нельга чакаць, што кожны адразу зможа працаваць у любой сферы, нават калі гэта зусім не адпавядае яго досведу і магчымасцям.
Я ўпэўнены, што, калі змагу дастаткова зарабляць, сам буду фінансава падтрымліваць падобныя ініцыятывы. Бо ведаю, наколькі гэта важна. Дзякуй усім, хто дапамагае шэлтарам і дае людзям магчымасць аднавіцца і пачаць жыццё нанова.
— Мары ў мяне вялікія. Калісьці ў мяне была ўласная справа, што прыносіла задавальненне, я сапраўды кайфаваў ад жыцця. Таму хочацца як мінімум вярнуцца да гэтага адчування.
Для мяне шчасце — не абавязкова вялікія грошы. Гэта ўпэўненасць у тым, што ты можаш забяспечыць сябе і сям’ю, дазволіць сабе адпачынак і пры гэтым мець час на само жыццё, а не толькі на працу.
Пасля пяці з паловай гадоў у турме асабліва цэніш свабоду. Таму не хочацца зноў цалкам пагрузіцца ў працу і не заўважаць нічога вакол, нават калі гэта любімая справа. Хочацца жыць паўнавартасна.
Я разумею, што пачынаць з нуля будзе няпроста. Але мая мэта — у бліжэйшыя пару гадоў прыйсці да гэтага адчування шчасця і ўстойлівасці. І я не збіраюся спыняцца, пакуль не дасягну яе. Варыянту здацца для мяне няма.
Праз вашу падтрымку людзі атрымліваюць бяспечнае жыллё і магчымасць пачаць жыццё нанова.
Падтрымайце наш шэлтар 👉 https://www.stranafund.org/kampanii/shelter-campaign
Кожнае ахвяраванне дапамагае падтрымліваць палітвязняў і іх сем’і, даючы ім надзею і рэсурсы для пераадолення цяжкасцяў.
